跳去內容

鏡測試

出自維基百科,自由嘅百科全書
爾隻知唔知鏡入面嗰個係自己呢?佢個有冇自己爾個概念呢?
事實表明,狗通過唔到鏡測試,另外可以睇吓呢條片

鏡測試(嚟自英文mirror test),又叫鏡中測試英文又稱之為鏡自我識別測試[註 1],係廿一世紀初動物行為學上成日用嘅實驗,尤其常見於動物認知相關嘅研究。鏡測試嘅重點係想測試吓隻動物,睇佢識唔識得認得入便嘅自己。一般認為,呢種測試能夠揭示隻動物有冇自我意識:自我意識係一種認知狀態,指緊個體意識到自己係一件分離嘅物體,有別於環境同其他個體;若果某隻動物有能力理解自己呢個概念,噉佢理應能夠(例如)用塊鏡睇到自己頭頂上有笪污漕嘢,並且郁手清理[1]

喺廿一世紀初嘅動物行為學同認知科學,鏡測試成為咗評估自我意識嘅其中一種標準方法。根據鏡測試嘅結果,大多數動物物種都冇自我意識,人類黑猩猩鬼蝠魔鬼魚等嘅物種係少數例外。不過,亦有唔少學者質疑呢種測試係咪真係量度到自我意識[2][3]。又有研究指出,部分動物會以第啲方式展現自我意識,而嗰啲方式唔一定係鏡測試測得到嘅,例如係佢哋識得分自己嘅叫聲或者自己陣除,會對自己嘅聲同除有特別反應[4]

背景概念

[編輯]
呢幅描繪一位畫家喺度畫自畫像。識畫自畫像表示,佢入便知「自己」係一件有別於「其他嘢」嘅物體。
内文:自我意識
睇埋:認知科學心靈

自我意識心理學哲學成日討論嘅概念,指一種心靈狀態,喺呢種狀態下,個體能夠覺察到自己係一個獨立存在嘅實體,識得將自己嘅思緒感受、身體狀況等同環境區分開嚟處理。喺認知科學同相關討論之中,自我意識通常會當係自我概念嘅其中一個核心組件—如果某隻生物具有自我意識,即係佢有能力將自己當成係一個對象噉去觀察,甚至反思自己嘅狀態,諗自己係點樣思考[5][6]

人類以好多種方法展現到自我意識:人類嘅 BB 仔通常出世大約 18 至 24 個月後就會過到鏡測試,明白鏡入便嘅係自己[7][8]。除咗識得用鏡之外,人類仲曉用語言:人類會用第一人稱代詞嚟表達自己嘅內在狀態,諸如我好眼瞓我好嬲等嘅語句,都反映講嘢嘅人對自己內部嘅狀態有一定理解;此外,人仲識得對過去嘅行為感到後悔、為未來計劃,又會建立關於我係邊個嘅自我敍事。一般認為,呢啲都係高度自我意識嘅表徵[9]

雖然學界大致理解人類點樣展現自我意識,但有關非人動物有冇自我意識[註 2],學界仲有唔少爭議:一方面,唔少研究發現好多非人物種,譬如係黑猩猩海豚都有可能過到鏡測試;另一方面,又有學者質疑呢種測試嘅效度,指出唔同物種會以唔同形式嚟表現自我意識,因此鏡測試根本唔能夠有效量度個概念。

動物研究

[編輯]
呢條視頻顯示一隻歐亞喜鵲照鏡見到自己身上有笪嘢,就嘗試清理。
睇埋:人科

鏡測試呢種實驗,最初係由美國心理學家哥頓哥立英文Gordon G. Gallup)諗出嚟嘅。其最常見嘅做法,係觀察手上嗰種動物物種,睇佢哋望住鏡中嘅自己嗰陣有咩行為,尤其係所謂嘅針對標記[10]行為:研究人員會搵啲無害嘅物質畫一笪顏色喺佢哋(例如)嘅頭上面[註 3];被標記嘅動物,通常起初見鏡入便嘅自己就會有社交反應,例如展現攻擊性嘅動作呀噉,甚至重複測試咗幾次之後都仲係噉,彷彿好似試極都唔明鏡入面嗰個係自己;少數物種會有截然不同嘅行為,佢哋會去觸摸個標記,或者嘗試清理,呢啲物種就算係通過鏡測試,展現到自我意識。

成功通過鏡測試嘅動物包括有:

要留意嘅係,同一個物種唔同個體之間可以有個體差異。例如學界對黑猩猩做咗好多份研究,發覺唔係每一隻參與測試嘅黑猩猩都通過到鏡測試。有研究估計,就後生嘅成年黑猩猩嚟講,約莫 75% 嘅個體會過到鏡測試,同時年紀太細或者年老嘅個體,通過率就會明顯低一截。[25]

學界曾經認為淨係得哺乳類動物先會通過到鏡測試。當時嘅學界普遍認為,自我意識能力源自腦部新皮層[26]而由於非哺乳類嘅動物腦部缺少呢個結構,學界就認為佢哋冇可能過到鏡測試。但喺二〇〇八年有研究發現喜鵲(屬於鳥類)有可能通過鏡測試,就推翻咗呢個諗法[27]

批評聲音

[編輯]

有唔少學者都批評鏡測試嘅使用,好多人都質疑鏡測試係咪真係能夠有效噉量度自我意識。[27]

假如研究嘅係依賴非視覺感官嘅物種,鏡測試嘅參考價值就好有限。生物學家指,人類係咁多種動物當中其中一種視覺最發達嘅物種,喺日間光照充足嘅情況下佢哋嘅視力超越絕大部分嘅動物。相比之下,例如就係主要靠嗅覺聽覺感知世界嘅,呢點被指可以解釋到點解狗會過唔到鏡測試[28]

攻擊性亦係一個問題。有學者指,某啲物種一見到鏡中嘅自己就迅速出現有攻擊性嘅反應,好似遇到入侵自己地盤嘅同類噉款。喺呢種情況下,隻動物未必有足夠時間或者冷靜程度,去思考鏡中嘅影像實際上係乜。呢種過度嘅反應,被指係可能解釋得到點解馬騮等嘅動物未能通過鏡測試。[29][30]

亦有學者討論動機呢種影響因素:喺鏡測試過程中,可能某啲動物唔覺得自己身上嘅標記有咩特別,或者個標記對佢嚟講唔夠重要,所以佢哋就冇動機去搞個標記;不過噉唔等於佢哋冇認知能力去知道鏡入便嗰個係自己。例如有一份研究,對三隻大笨象做鏡測試,當中得一隻通過測試,但係另外嗰兩隻依然展現咗某啲「可能係展現緊自我意識」嘅行為。研究人員指出,嗰兩隻象可能係覺得個標記唔重要,所以就冇特別去掂佢。[31]

睇埋

[編輯]

註釋

[編輯]
  1. 英文Mirror Self-Recognition Test,MSRT
  2. 或者有幾強嘅自我意識
  3. 未必係頭,但總之貼咗標記嗰個部位,一定要係嗰種動物有能力用自己嘅肢體去掂嘅。

引用

[編輯]
  1. Gallup, GG Jr. (1970). "Chimpanzees: Self recognition". Science. 167 (3914): 86–87. Bibcode:1970Sci...167...86G. doi:10.1126/science.167.3914.86. PMID 4982211. S2CID 145295899.
  2. Swartz, Karyl; Evans, Sian. "Anthropomorphism, Anecdotes, and Mirrors" in Mitchell, Robert; Thompson, Nicholas; and Miles, Lyn Anthropomorphism, Anecdotes, and Animals. New York: State University of New York Press (1997). pp 296-310.
  3. Crair, Ben (April 14, 2023). "The Mirror Test Is Broken". The Atlantic. 喺January 27, 2025搵到.
  4. Bekoff, Marc (2002-09-19). "Animal reflections". Nature. 419 (6904): 255. doi:10.1038/419255a. PMID 12239547. S2CID 10070614.
  5. "self-awareness". Merriam-Webster. September 15, 2023.
  6. "The roots of human self-awareness | Iowa Now - The University of Iowa". now.uiowa.edu (英文). 喺2025-01-21搵到.
  7. Rochat, Philippe (23 October 1998). "Self-perception and action in infancy". Experimental Brain Research. 123 (1–2): 102–109. CiteSeerX 10.1.1.602.6987. doi:10.1007/s002210050550. PMID 9835398. S2CID 985947.
  8. Brownell, Celia A.; Zerwas, Stephanie; Ramani, Geetha B. (September 2007). "'So Big': The Development of Body Self-Awareness in Toddlers". Child Development. 78 (5): 1426–1440. doi:10.1111/j.1467-8624.2007.01075.x. PMC 3351035. PMID 17883440.
  9. Jabr, Ferris (2012). "Self-Awareness with a Simple Brain". Scientific American Mind. 23 (5): 28–29. doi:10.1038/scientificamericanmind1112-28.
  10. 英文mark-directed
  11. 1 2 3 Miller, Jason (2009). "Minding the Animals: Ethology and the Obsolescence of Left Humanism". American Chronicle. 原著喺2012-12-08歸檔. 喺2009-05-21搵到. {{cite news}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  12. Povinelli, Daniel (2003). "An 8-year longitudinal study of mirror self-recognition in chimpanzees (Pan troglodytes)". Neuropsychologia. 41 (2): 229–334. doi:10.1016/S0028-3932(02)00153-7. ISSN 0028-3932. 喺2009-05-21搵到. {{cite journal}}: Unknown parameter |coauthors= ignored (|author= suggested) (help)
  13. "National Geographic documentary "Human Ape"". 原著喺2021-04-26歸檔. 喺2010-06-11搵到.
  14. [29] ^Francine Patterson and Wendy Gordon The Case for Personhood of Gorillas 互聯網檔案館歸檔,歸檔日期2012年7月25號,.. In The Great Ape Project, ed.Paola Cavalieri and Peter Singer, St. Martin's Griffin, 1993, pp. 58–77.
  15. Keim, Brandon (2010). "Monkeys See Selves in Mirror, Open a Barrel of Questions". Wired. 原著喺2013-06-17歸檔. 喺2010-10-01搵到.
  16. "Intelligence and Humans". 原著喺2012-08-18歸檔. 喺2008-08-11搵到. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  17. Marten, K. & Psarakos, S. (1995). "Evidence of self-awareness in the bottlenose dolphin (Tursiops truncatus)". 出自 Parker, S.T., Mitchell, R. & Boccia, M. (編). Self-awareness in Animals and Humans: Developmental Perspectives. Cambridge University Press. pp. 361–379. 原著喺2008-10-13歸檔. 喺2008-10-04搵到. {{cite book}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)CS1 maint: multiple names: 作者名單 (link)
  18. 豚比其他動物至是人類得多意識到自己的存在原著喺2019-07-10歸檔。喺2018-07-27搵到 {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  19. "Mirror image processing in three marine mammal species: killer whales (Orcinus orca), false killer whales (Pseudorca crassidens) and California sea lions (Zalophus californianus)". 原著喺2020-04-23歸檔. 喺2010-08-27搵到.
  20. [26] ^Joshua M. Plotnik, Frans B.M. de Waal, and Diana Reiss (2006) Self-recognition in an Asian elephant. Proceedings of the National Academy of Sciences 103(45):17053–17057 10.1073/pnas.0608062103 摘要 互聯網檔案館歸檔,歸檔日期2008年5月16號,.
  21. Prior, Helmut; Schwarz, Ariane; Güntürkün, Onur; De Waal, Frans (2008). "Mirror-Induced Behavior in the Magpie (Pica pica): Evidence of Self-Recognition" (PDF). PLoS Biology. Public Library of Science. 6 (8): e202. doi:10.1371/journal.pbio.0060202. PMC 2517622. PMID 18715117. 原著 (PDF)喺2008-11-19歸檔. 喺2008-08-21搵到. {{cite journal}}: Unknown parameter |deadurl= ignored (|url-status= suggested) (help)
  22. Uchino, Emiko; Watanabe, Shigeru (2014-11-01). "Self-recognition in pigeons revisited". Journal of the Experimental Analysis of Behavior (英文). 102 (3): 327–334. doi:10.1002/jeab.112. ISSN 1938-3711. PMID 25307108.
  23. Jordan, Alex; Asai, Jun-ya; Tanaka, Hirokazu; Awata, Satoshi; Takeyama, Tmohiro; Takashi, Hatta; Kohda, Masanori (2018-08-21). "Cleaner wrasse pass the mark test. What are the implications for consciousness and self-awareness testing in animals?". bioRxiv (英文). p. 397067. doi:10.1101/397067. 原著喺2020-01-23歸檔. 喺2020-05-04搵到. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  24. 檔副本原著喺2021-04-13歸檔。喺2021-04-13搵到
  25. Povinelli, D.J.; Rulf, A.B.; Landau, K.R.; Bierschwale, D.T. (1993). "Self-recognition in chimpanzees (Pan troglodytes): distribution, ontogeny, and patterns of emergence". J. Comp. Psychol. 107 (4): 347–372. doi:10.1037/0735-7036.107.4.347. PMID 8112048.
  26. 英文neocortex
  27. 1 2 Suddendorf, Thomas; Collier-Baker, Emma (7 May 2009). "The evolution of primate visual self-recognition: evidence of absence in lesser apes". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 276 (1662): 1671–1677. doi:10.1098/rspb.2008.1754. PMC 2660989. PMID 19324830.
  28. Gibson, Johanna (6 December 2019). Owned, An Ethological Jurisprudence of Property: From the Cave to the Commons (英文). Routledge. ISBN 978-1-000-02720-4.
  29. Couchman, J.J. (2011). "Self-agency in rhesus monkeys". Biology Letters. 8 (1): 39–41. doi:10.1098/rsbl.2011.0536. PMC 3259954. PMID 21733868.
  30. Anderson, J.R. (1984). "Monkeys with mirrors: Some questions for primate psychology". International Journal of Primatology. 5 (1): 81–98. doi:10.1007/bf02735149. S2CID 30888917.
  31. Koerth-Baker, Maggie (29 November 2010). "Kids (and animals) who fail classic mirror tests may still have sense of self". Scientific American. 喺30 May 2013搵到.