鄭公山

出自維基百科,自由嘅百科全書
Jump to navigation Jump to search
鄭公山
Trịnh Công Sơn
鄭公山.jpg
鄭公山,出自《鄭公山,一個詩人,一個歸宿》(Trịnh Công Sơn, Một người thơ ca, Một cõi đi về鄭公山、𠬠𠊛詩歌、𠬠𡎝𠫾𧗱)嘅印刷相
藝人或藝術家
民族 京族
籍貫 越南承天順化
出世 1939年2月28號
Flag of Colonial Annam.svg 法屬印度支那聯邦多樂邦美蜀
2001年4月1號 (62歲)
Flag of Vietnam.svg 越南胡志明市
職業 音樂人歌手演奏家政治人物
音樂類 情歌、反戰歌、少兒音樂、個人創作
演奏樂器 結他
代表作品初艷》、《思念之海/Biển nhớ》、《沙塵/Cát bụi》、《白宮/Hạ trắng》、《傷心石歲/Tuổi đá buồn》、《一個歸宿/Một cõi đi về》、《每日我揀個快樂嘅念頭/Mỗi ngày tôi chọn một niềm vui》、《掛住河內嘅秋天/Nhớ mùa thu Hà Nội》、《攜手共進/Nối vòng tay lớn》《順化、西貢、河內/Huế, Sài Gòn, Hà Nội》《造化無常之歌/Trường ca Đoá hoa vô thường》
活躍年代 1958年~2001年
合作成員
慶璃紅絨、鄭永貞(Trịnh Vĩnh Trinh)

鄭公山粵拼zeng6 gung1 saan1越南文Trịnh Công Sơn鄭公山1939年2月28號2001年4月1號),畀人睇做越南大衆音樂作曲家中最偉大嘅音樂人之一,佢寫越南新樂,有好多作品好普遍流行。佢同阮文高范維一齊,作爲現代越南音樂大家而知名。現今未有正確統計過佢留低嘅作品數(斷估數目大約唔少過600首歌曲)[1]。佢嘅創作以反戰歌爲中心,佢廣爲人知嘅歌曲數目有236首咁多(包含詞作同作曲)。鄭公山嘅歌得到好多歌手表演,其中最成功嘅係慶璃紅絨。另外,佢亦畀人睇做係詩人畫家歌手同業餘演員。佢畀人稱呼做「越南嘅卜戴倫」。

生平[編輯]

年少時[編輯]

鄭公山出生喺多樂省邦美蜀[註 1],喺順化大。佢個鄉下係承天順化香茶縣永知鎮(Vĩnh Tri)明鄉村(Minh Hương)。佢細個時喺順化嘅法文學校(Lycée Français)同埋普羅維當斯(Providence)學校讀書,之後入咗西貢嘅西桑·澤·盧梭學校Lycée Jean Jacques Rousseau),讀哲學,最後喺呢度高中畢業。

1957年,嗰年佢18歲,佢遇到場事故,當佢同細佬練習緊柔道時,佢個心口畀人傷得好重,差啲死咗,喺順化足足瞓喺張牀近兩年[2]。臥病期間,佢讀咗好多書,有哲學、文學,另外仲慢慢曉起咗民歌。佢曾經吐露:「當我落得張病牀時,我內心已經有咗個執迷嘅念想——音樂。噉樣講都未夠正確,就係喺迷幻中,嗰個渴望原本隱藏喺潛意識嘅深處,突然間佢就來到意識之上,醒咗。」

按佢講法,17歲時佢就創作咗首歌《夜露》(Sương đêm霜𣎀)同《夕星》(Sao chiều𣇟𪤾)。而佢最先公佈嘅作品係《Ướt mi》,由安富(An Phú)出版社喺1959年印行[註 2],並由清翠唱成歌。

1961年,因爲想避開義務軍事嘅施行(逃兵役),於是佢參試入咗歸仁師範學校去學少兒教育心理科。之後佢畢業,去咗間小學教書,小學喺林同保祿[3]

事業[編輯]

1958年,佢喺西貢大學在學時,開始咗創作活動。1960年代時,佢做咗著名嘅唱作人,爲反戰歌作曲。鄭公山嘅名聲逐漸得到越來越多人知,1967年,佢同河內歌手慶璃一齊拍檔,得到非常之大嘅人氣。佢共歌手慶璃係喺「文館」(Quán Văn)開始唱歌嘅,自1966年尾開始,文館係間簡陋咖啡館,起喺西貢文科大學嘅後草地上,由班學生以「開化」嘅名頭開辦,當時有「青年社會服務風潮」嘅主張[4][5]。喺之後幾年,佢嘅音樂得到普遍流行,得到幾多歌手呈現,特別係慶璃。鄭公山話:「遇到歌手慶璃係我嘅意外幸運,呢樣唔止係對於我來講,亦係對於慶璃來講。當我遇到慶璃喺大叻唱緊歌,嗰陣時慶璃未出名,但我聽過佢唱歌,就覺得佢幾符合我寫緊嘅嗰啲歌,嗰陣時我未搵出除咗慶璃之外嘅任何歌手。我就請咗慶璃來唱,好明顯慶璃嘅歌聲好夾我嗰啲歌。自嗰陣時起,慶璃只唱我嘅歌,而唔唱其他人嘅音樂。嗰個亦係個理由,令到我可以集中精力寫歌人唱,自嗰陣時始,慶璃就離唔開我嘅歌,就好似我嗰啲歌唔少得慶璃噉。」而慶璃講返嗰個極苦嘅捱餓階段,反而覺得嗰個係充滿幸福嘅1960年代:「事實上我好鍾意唱歌。若果唔係咁鍾意唱歌,我就唔夠膽氣去同山哥一齊唱夠十年,呢十年冇個銅板,乜銀子都冇,要受餓、受苦、受窮,毋須去惗明日,毋須要去識啲咩人,但只感覺到自己實在係幸福,當我自己能夠唱到鄭公山嘅情歌時,就覺得自己確實仲在生。」[6]

鄭公山嘅一啲歌喺1970年代介紹到畀日本公衆,如《初艷》(由慶璃用日文越南文表演)、《阿媽嘅歌謠》(Ca dao Mẹ歌謠媄)、《仔去瞓》(Ngủ đi con𥄭𠫾𡥵)。當中尤其是《仔去瞓》(日本題《乖乖瞓酥蝦仔》;お眠り坊や),佢就憑住呢首歌喺1969年攞到日本金唱片大獎,發行咗超過兩百萬張黑膠唱碟。因爲佢好多歌啲歌詞有反戰性質,1972年,南越南政府當局(越南共和國)禁止咗佢嘅音樂出版,唔准佢一啲作品流行[7]。據作者班梅嘅書《鄭公山——彩色腳印》[8],佢嘅好多歌曲都收到咗通牒,事關佢反戰緣故,畀南北越兩邊——越南民主共和國、越南共和國禁止流傳[9]越南南方民族解放陣線(越南解放軍)亦唔贊成佢對戰爭嘅反戰態度,定佢性做「主和,軟弱」,話佢令到啲人灰心喪氣,阻止啲人同侵略做鬥爭(南越講),阻住國家統一(北越講)。又據作者班梅嘅書《鄭公山——彩色腳印》,北越方面有啲人批判佢,睇佢爲「缺少政治立場」[10],有啲極端分子惗住攻入西貢後要「處死」佢[11]

1975年4月30號中午,佢上西貢電臺唱歌《攜手共進》(Nối vòng tay lớn𨁡𥿺𪮏𡘯)。呢時候正係四月三十號事件發生之時,而佢就係當日中午登上西貢電臺直接發表嘅人,喺楊文明總統宣佈投降之後。喺發表講話中,佢叫南方人民擁護南越南臨時革命政府[12]

「今日係我哋所有人夢想嘅一日……呢一日,我哋完全解放咗越南國家……各位咁耐以來所夢想嘅獨立自由、同埋統一,今日我哋都達到咗呢啲所有嘅結果……今日我要求各位越南南方革命文藝人、各位後生朋友、同埋臨時革命政府,將嗰啲出走嘅人,睇做係背叛國家嘅人……臨時革命政府來呢度係帶住和解態度嘅,善哉。我哋冇咩理由要驚要怕,要冚唪唥走佬出國。呢個係唯一機會,亦係最好嘅機會,來令到越南國家得到統一同獨立。統一同獨立係呢幾十年來直到今時我哋都一直夢想嘅。我請所有嘅各位朋友、親友,加埋你哋我唔識得嘅人,請留喺度,同臨時革命班子密切合作,一齊夾手夾腳,建設我哋嘅越南南方……」[13]

慶璃喺1975年南越南政權即將崩潰之時,做咗越南船民橫渡美國。以後佢兩個人就各別東西,步上唔同嘅路。越南統一後,政府發令,以前鄭公山嘅音樂變曬做禁歌,佢本人亦送咗去再教育營越南文Học tập cải tạo。據BBC,戰爭結束之後,佢嘅屋企人移居去美國,而佢要去學習改造四年[14]。不過,據作者裴德洛(Bùi Đức Lạc;鄭公山嘅親密老友)話,佢只係用咗幾年去學新經濟,未曾有過任何被改造[15],其他來源就話佢喺群仙/仙丘(Cồn Tiên𡑱仙)去學習政治兩年。據阮得春,1975年戰爭結束之後嘅初頭時間入面,「對於領導來講冇乜問題,但有好多西貢『兄弟運動』嘅人唔鍾意鄭公山之前嘅種種觀點立場」,佢返咗順化,「嗰段時間,有一啲過激分子,皆因中華人民共和國嘅『紅衛兵』風潮激動起啲學生,亦跟住貼大字報,喺順化師範大學前面掛起綠色條幅話:《打倒范維黃詩舒同鄭公山》」,然後,「接落來係場論罪座談《鄭公山有功定有罪》,由承天順化文藝會舉辦。嗰陣時參與嘅有陳桓、蘇潤偉、阮科恬皇甫玉祥、阮得春、陳曰岳、以及第啲人。有人提案控訴,但亦有人保衛鄭公山。音樂人鄭公山嘅『罪』係佢作咗種種反戰音樂,冇去分別侵略戰爭同民族解放戰爭,尤其是佢嘅歌《阿媽嘅家產》(Gia tài của mẹ家財𧵑媄),裏頭有句『日復一日嘅二十年內戰』(Hai mươi năm nội chiến từng ngày𠄩𨑮𢆥内戰頻𣈜)。甚至佢寫歌去讚啲敵人,喺佢嘅歌《畀倒下嘅人》(Cho một người nằm xuống朱𠬠𠊛𦣰𨑜),喺入面傷感西貢空軍大佐劉金剛戰死——呢個人同鄭公山有過交情。好多人爲鄭公山發表辯護:『冇錯,鄭公山係作過好多版反戰樂曲,佢畀人命名做反戰樂曲第一人,喺當時就好似美國嗰邊嘅卜戴倫、莊拜亞。鄭公山係個自由嘅音樂人,佢追求嘅係我哋共同嘅人本主義。而且佢喺暫佔區寫音樂,聽佢反戰樂曲嘅人係共和國嘅士兵。有好多阮文紹嘅士兵退伍,只因爲聽咗佢嗰首《黃皮膚嘅女仔》(Người con gái da vàng𠊛𡥵𡛔𪤻鐄)。冇任何一個革命士兵因爲聽咗鄭公山嘅樂曲而退伍。就好似古時中國嗰邊,張良靠吹笛就令敵軍棄劍!就因爲噉阮文紹政權落令收曬阿山啲歌。』之後啲人蒐集咗材料,發現前總統阮文紹登令去禁鄭公山嘅流行樂,係1969年2月8號第33條禁令,對啲參與座談嘅人有幾大嘅說服力。座談之後,鄭公山要去寫檢點。喺嗰一回,要寫嘅檢討書冇乜通常要檢討嘅問題。鄭公山未慣呢種生活,令佢覺得寫檢討好無聊……」喺嗰個戰後時代,全國都好艱苦,就好似其他嘅越南人噉,鄭公山亦要去勞動生產,當佢去種紅薯時,耕嘅嗰笪田充滿未拆卸嘅炮彈。

1975年之後幾長嘅時間內,佢嘅好多歌被禁,唔准喺越南流行,喺海外亦畀啲人呼籲抵制。不過,慶璃同好多歌手喺海外仲繼續唱佢啲歌,發行佢歌曲啲唱碟、歌帶。

1975年後幾年,政治學習完之後,佢喺胡志明市音樂協會做嘢,去做雜誌《樂浪》(Sóng nhạc㳥樂)。自1980年代開頭,鄭公山又開始創作,1980年,佢擔當電影《無人之野》嘅音樂。初頭佢啲創作寄過畀慶璃,只發行喺海外。1986年,越南改革開放政策開始,鄭公山嘅音樂亦隨之解禁。當佢嘅音樂可以喺國內合法流行時,佢寫咗啲歌,內容係讚頌新制度嗰啲主張,如《城市春天》(Thành phố mùa xuân城庯務春)、《莫斯科嘅煙花》(Ngọn lửa Maxcova)、《妹喺農場,妹出咗邊界》(Em ở nông trường em ra biên giới㛪於農場㛪𠚢邊界)、《阿媽嘅神話》(Huyền thoại Mẹ玄話媄)……之後越南國家放鬆咗文藝管理,佢又繼續貢獻出幾多版有價值嘅情歌。

佢亦係個業餘電影演員,1971年佢做主角,出演電影《苦地[16]。電影完成於1974年,但只公映畀公衆睇過兩次,就畀越南共和國禁咗,唔准喺越南南方公映,理由係「性質反戰」[17][18]。1975年後,部電影冇得喺越南放映[17]。最屘,呢版電影入咗詩人杜中君手度。部電影揀爲越南電影代表去參加1996年美國亞洲電影節。1996年,佢訪問日本去參加大阪亞洲文化論壇。

晚年,佢有病、病同糖尿病。不過,直到生命最後佢仲堅持創作啲新歌曲。

2001年4月1號(即農曆三月初八)12點45分,佢喺胡志明市嘅助已/滿市(Chợ rẫy𢄂𧿆)病院死去,死因係糖尿病[19]。享年62歲。有上千人來弔喪,「可以講,未有任何音樂人死去時能夠如同鄭公山噉得到公衆嘅傷惜」[20]。佢安葬喺廣平寺(chùa Quảng Bình)公墓,喺胡志明市守德區平沼(Bình Chiểu)坊。自此每年班欽慕者都攞呢日做紀念日。2004年,作爲故人,贈佢世界和平音樂獎。

創作[編輯]

佢嘅全部音樂靚到如同一幅抽象畫多過似寫實畫。無論樂曲定歌詞,無論軀殼定詩魂,聽落都係浪漫、模糊,好難分得清箇中意思。
Toàn bộ âm nhạc của anh đẹp như một bức họa trừu tượng hơn là tả thực. Cả nhạc lẫn lời, cả xác lẫn hồn thơ, nghe lãng đãng, mơ hồ, khó phân định cho đúng nghĩa.
全部音樂𧵑英𫅠如𠬠幅畫抽象欣羅寫實。哿樂吝𠳒、哿殻吝魂詩、𦖑浪蕩、迷糊、𧁷分定朱棟義。
范維,《傾下鄭公山嘅音樂》(nói về nhạc Trịnh Công Sơn訥𧗱樂鄭公山[21]
鄭公山寫嘢,易到似從袋度扲出啲字。
Trịnh Công Sơn viết dễ như lấy chữ từ trong túi ra.
鄭公山曰𥚯如𥙩𡨸自𥪝襊𠚢。
阮春闊

鄭公山創作咗大概超過600首歌曲[22],不過直到2017年4月爲止,只有77首歌得到表演藝術局嘅批准[23]。佢啲作品歌詞獨到,有沉思氣質。據越南音樂版權保護中心南方支部,音樂人鄭公山仲係把持住最多版權嘅作者,2015年佢嘅版權費超過8.2億越南盾(約29萬澳門幣、28萬港紙、22萬人民幣、14萬令吉、4萬星架坡幣),係把持版權最有錢嘅五位越南音樂人之一[24]

不過,有種幾普遍嘅評價,話鄭公山嘅音樂喺題材上過於單調,主要集中喺啲迷糊、夢幻嘅心情。呢個評價啱好吻合佢對自己創作事業嘅理解:「我只係一個歌手,行過呢𠱂土地,面對虛幻人生嘅迷夢,唱出我自己對呢樣嘅靈感……」[25]鄭公山音樂嘅兩大題材係愛情同身爲人類身份嘅人性。

情歌[編輯]

愛情係鄭公山作品最大、最有影響嘅題材。啲情歌佔咗作品名目嘅多數。鄭公山寫情歌嘅能力無論邊個年月、時代都咁叻:自1958年起,首《Ướt mi》就已經出曬名,直到1990年代,佢仲有啲情歌得到幾多人鍾意:《作爲分手嘅話》、《請還情債》(Xin trả nợ người吀把𧴱𠊛)……

佢嘅情歌多數係悲傷嘅音樂,經常講述悲傷、孤單嘅心境,如《夜露》、《Ướt mi》,有啲愛情歌曲則係講掛住人時無盡嘅哀傷,如《初艷》、《思念之海》、《遙遠嘅情》(Tình xa情賒)、《愁情》(Tình sầu情愁)、《思念之情》(Tình nhớ情𢖵)、《你仲記得定你已經忘記》(Em còn nhớ hay em đã quên㛪群𢖵咍㛪㐌𪬳)、《幾度黃花》(Hoa vàng mấy độ花鐄貝度)、《哀嘆之草》(Cỏ xót xa đưa𦹵㤕賒拸)、《四季之名》(Gọi tên bốn mùa噲𠸛𦊚務)、《玫瑰色嘅雨》(Mưa hồng𩅹紅)……

呢啲歌通常有住輕柔嘅旋律,上口易唱,經常寫成慢節奏,適合唱成慢歌、怨曲或者波士頓爵士曲。佢嘅歌詞得到幾高評價,認爲有嘅品質,用咗幾多手法、修辭辦法,如隱喻、轉喻……有時又有啲趨向超現實、抽象嘅氣質。

鄭公山嘅情歌喺越南同海外好流行。雖則話對佢啲音樂唔係好得幾高嘅專門評價,但啲曲調親切,歌詞色彩抽象,意義深沉,佢嘅音樂好易走入公衆嘅心。

人性之歌[編輯]

鄭公山曾經講過,自佢細個時佢就有咗對死亡嘅陰影,令佢嘅音樂帶上對人會消失嘅命運嘅思考。佢亦受第啲嘢影響,有東方嘅佛教、同西方嘅超現實主義,鄭公山嘅音樂滲潤住存在主義嘅色彩,有住種悲劇感,就好似同期1960年代嘅西方文學作者噉,如薩特卡繆……代表歌曲有《塵沙》(Cát bụi𡋥垻)、《我睇到瀑布嘅嗰晚》(Đêm thấy ta là thác đổ𣎀𧡊咱羅𣴜睹)、《秋葉落》(Chiếc lá thu phai隻蘿秋派)、《一個歸宿》、《淘汰》(Phôi pha𠸟簸)……此外,有啲歌雖然係悲傷樂曲,但帶有禪定思想,如《一個歸宿》、《蓮花水滴》(Giọt nước cành sen湥渃梗蓮)。

反戰歌[編輯]

當佢成名於情歌時,鄭公山嘅社會角色又關聯到反戰,呢類音樂有住反抗戰爭、呼喚和平嘅性質,啲人通常稱做反戰音樂,又畀人叫做「黃皮膚歌曲」(Ca khúc da vàng歌曲𪤻鐄),呢個名出自佢發行喺1960年代尾嘅歌集。啲「黃皮膚歌曲」通常講身爲一個小國嘅人民,被捲入到戰爭,處於辛酸悲慘嘅境地,受到啲大國嘅影響擺佈(通常係唔同膚色嘅)。

據寶旨(Bửu Chỉ)介紹,鄭公山大約喺1965年~1966年左右開始創作呢樣音樂,當時戰爭已經變得惡劣。1966年,佢發出歌集《鄭公山歌曲》(Ca khúc Trịnh Công Sơn歌曲鄭公山),當中有住厭世嘅政治趨向。到咗1967年,鄭公山音樂達到反戰歌嘅巔峯,亦即歌集《黃皮膚歌曲》。第年,佢發出續集《Kinh Việt Nam》。自1970年到1972年間,佢自己印行咗兩集反戰歌,分別係《我哋實會睇到太陽》(Ta phải thấy mặt trời咱沛𧡊𩈘𡗶)、《Phụ khúc da vàng[26]。喺慶璃嘅唱帶《唱畀越南故鄉》(Hát cho Quê hương Việt Nam喝朱圭鄉越南)中,啲反戰歌曲巧妙噉佈置,同啲抒情歌曲一齊穿插。呢啲歌曲集喺1972年以前都得合法發行喺南方。正因爲噉,佢啲反戰歌曲流行得幾廣泛,對公衆有好大影響,尤其係南方嘅知識界、學生。

鄭公山嘅反戰歌好大部分係用藍調寫嘅,夾埋啲歌詞有住大膽面向現實嘅品質,好單純、赤露(同佢啲情歌幾唔同),令佢啲歌有住好猛烈嘅觸動。呢啲音樂由佢共慶璃喺南方各地唱出來,得到幾多人熱情擁護,尤其係學生界。呢個音樂類型亦爲鄭公山帶來咗世界名聲:佢嘅反戰歌喺日本得到一張金唱片(音樂獎),並且喺法國百科辭典《世界各國百科全書》(Encyclopédie de tous les pays du monde)中留個名[27]

鄭公山同范維、以及第啲音樂人嘅反戰歌,喺越南戰爭嘅最後階段有住緊要嘅角色,當時有尊室立發動嘅風潮「唱畀我嘅人民聽」(Hát cho dân tôi nghe喝朱民碎𦖑)。因爲佢嗰類音樂冇明確迎合任何一派,所以佢都畀敵對兩派多次抵制。但對於鄭公山,冇得否認嘅係佢喺呢個音樂潮流中已經變成一個特別嘅名。

到今時今日,歷經超過30年嘅和平後,佢嘅好多「黃皮膚」歌曲唔得合法喺現今嘅越南正式流傳,雖然呢啲喺同慶璃發行磁帶時,喺戰時南方曾經好流行。比如呢啲歌:《尋回鄉里》(Đi tìm quê hương𠫾尋圭鄉)、《正係我哋要講和平》(Chính chúng ta phải nói hòa bình正眾咱沛訥和平)、《阿媽嘅家產》、《畀倒下嘅人》[28]、《冇喪失信念》(Chưa mất niềm tin𣗓𠅎念信)、《等住睇故鄉嘅榮光》(Chờ nhìn quê hương sáng chói𪡷𥆾圭鄉𤏬熶)、《喺人屍上唱》(Hát trên những xác người喝𨕭仍殻𠊛)、《我哋去樹起支旗》(Ta đi dựng cờ咱𠫾𥩯旗)、《我哋決定要生存》(Ta quyết phải sống咱決沛𤯨)。

其他音樂[編輯]

情歌同反戰歌之外,鄭公山又寫低啲第啲作品,有寫故鄉嘅,如《我鄉下嘅晏晝》(Chiều trên quê hương tôi𪤾𨕭圭鄉碎);有啲作品更清楚體現佢啲政治觀點,如《順化、西貢、河內》、《Việt Nam ơi hãy vùng lên》(1970年)、《攜手共進》、《冇喪失信念》(1972年)……當中有啲歌創作時,啱好係共班青年、學生一齊落街示威[29]

自1980年代開頭,當佢啲音樂開始可以喺國內合法傳播時,佢有寫一啲革命歌,如《妹喺農場,妹出咗邊界》、《阿媽嘅神話》、《莫斯科嘅光輝》(Ánh sáng Mạc Tư Khoa映𤏬莫斯科[30]、《統一日出街》(Ra chợ ngày thống nhất𠚢𢄂𣈜統一[31]……

之後,佢亦寫歌畀少兒(歌集《畀細路》(Cho Con朱𡥵),1991年出版[32]),有幾多出名嘅歌,如《你係朵小玫瑰》(Em là hoa hồng nhỏ㛪羅花紅𡮈)、《阿媽行遠咗》(Mẹ đi vắng媄𠫾永)、《你共春天一齊到》(Em đến cùng mùa xuân㛪𦤾共務春)、《蟬聲叫夏》(Tiếng ve gọi hè㗂蟡噲夏)、《生命巨大》(Tuổi đời mênh mông𢆫𠁀𣷠濛)、《夏天到》(Mùa hè đến務夏𦤾)、《粉紅色嘅春節》(Tết suối hồng)、《頸巾照光黎明》(Khăn quàng thắp sáng bình minh䘜絖𤐴𤏬平明)、《作爲綠色嘅波》(Như hòn bi xanh如𪢰碑𩇢)、《人生唔老,因爲有你哋》(Đời sống không già vì có chúng em𠁀𤯨空𦓅爲𣎏眾㛪)。

現今,佢啲作品版權屬於繼承權一部分,所有者係鄭永貞(Trịnh Vĩnh Trinh;佢個妹,住喺越南)同埋鄭春淨(Trịnh Xuân Tịnh;佢阿哥,住喺美國),一人揸住一半鄭公山作品嘅所有權[33]

詩同畫[編輯]

佢好少寫詩,偶然興起先寫,現今留低咗啲自己創作嘅詩[34],同埋啲譯詩,如吳文傮(Ngô Văn Tao)嘅詩集《漢字諧句》,仲有一啲歡樂詩、遊戲詩。

除咗音樂,鄭公山留低咗幾多繪畫作品、筆跡。佢啲繪畫作品展覽過,1989年1月14號到24號間喺捷克—越南友誼之家展出,共兩位畫家丁強同杜光奄;喺麗思酒店展覽過;喺守德嘅豚鹿莊園(Trang viên Con Nai Vàng)展出過,自1990年12月15號到1991年1月20號期間展出,共兩位畫家鄭宮(Trịnh Cung)同杜光奄[35]

當中有啲畫現今仲有得留,展示喺會遇館(Hội Ngộ Quán[36]

發言、留言[編輯]

除咗音樂,佢仲留低幾多發言,係關於啲政治觀點,亦有啲關於人生、命運嘅觀念。

粵譯:
我,音樂人鄭公山,好開心、好感動可以遇到所有喺越南南方嘅文藝人士兄弟,並且可以同你哋講嘢。今日係我哋所有人嘅夢想之日,呢個係我哋完全解放成個越南國家嘅日子。……各位咁耐以來所夢想嘅係獨立、自由同埋統一,而今日我哋已經達到咗呢啲所有結果。……我要求各位越南南方嘅革命文藝人士,同越南南方臨時革命政府密切合作。嗰啲出走嘅人,我哋要睇佢哋做背叛國家嘅人![13]

國語字:
Tôi, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn, rất vui mừng và cảm động gặp và nói chuyện với tất cả các anh em văn nghệ sĩ ở miền nam Việt Nam này. Hôm nay là cái ngày mơ ước của tất cả chúng ta, đó là ngày mà chúng ta giải phóng hoàn toàn tất cả đất nước Việt Nam này...Cũng như những điều mơ ước của các bạn bấy lâu là độc lập, tự do và thống nhất thì hôm nay chúng ta đã đạt được tất cả những kết quả đó...Tôi yêu cầu các văn nghệ sĩ cách mạng miền nam Việt Nam hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Cách mạng Lâm thời miền Nam Việt Nam. Những kẻ đã ra đi chúng ta xem như là đã phản bội đất nước!

漢喃文:
碎、樂士鄭公山、𫇐𣡝𪢣吧感動﨤吧訥𡀯𢭲畢哿各英㛪文藝士於沔南越南呢。𣋚𠉞羅個𣈜𢠩約𧵑畢哿眾𢧲、𪦆羅𣈜𦓡眾𢧲解放完全畢哿𡐙渃越南呢。……拱如仍條𢠩約𧵑各伴閉𥹰羅獨立、自由吧統一時𣋚𠉞眾𢧲㐌達得畢哿仍結果𪦆。……碎要求各文藝士革命沔南越南合作質製𢭲政府革命臨時沔南越南。仍仉㐌𠚢𠫾眾𢧲䀡如羅㐌反背𡐙渃!

粵譯:
生活喺此世只有人性同愛。人性係有限嘅。愛係無窮嘅。我哋要點做來滋養愛,來令愛能夠救贖釘喺人生十字架上嘅人性?[37]

國語字:
Sống giữa đời này chỉ có thân phận và tình yêu. Thân phận thì hữu hạn. Tình yêu thì vô cùng. Chúng ta làm cách nào nuôi dưỡng tình yêu để tình yêu có thể cứu chuộc thân phận trên cây thập giá đời.

漢喃文:
𤯨𡧲𠁀呢只𣎏身分吧情𢞅。身分時有限。情𢞅時無窮。眾𢧲爫格鬧餒養情𢞅抵情𢞅𣎏體救贖身分𨕭𣘃十架𠁀。

粵譯:
當你唱一首情歌時,你係想唱緊自己嘅情。唱出來,唔好驚。無論係幸福定錯失,呢份情都係陪住你嘅血肉。[38]

國語字:
Khi bạn hát một bản tình ca là bạn đang muốn hát về cuộc tình của mình. Hãy hát đi đừng e ngại. Dù hạnh phúc hay dở dang thì cuộc tình ấy cũng là một phần máu thịt của bạn rồi.

漢喃文:
欺伴喝𠬠版情歌羅伴當㦖喝𧗱局情𧵑𨉟。咳喝𠫾𣫲㥋礙。𠱋幸福咍𡁎𢬥時局情𪬫拱羅𠬠份𧖱𦧘𧵑伴耒。

粵譯:
如果有咩人要用個百厭遊戲挑戰我,我會帶住愛情出去同佢對打。我幾驚,冇邊個敢自稱自己深諳曬愛情嘅豐富內容同佢過分嘅複雜性。有啲愛中人係幸福嘅,有啲愛中人係痛苦嘅。但無論係痛苦定幸福,人仲係想要愛。愛情因爲噉而存在。人冇愛,會生存唔落。[39]

國語字:
Nếu có người nào đó thách thức tôi một trò chơi nghịch ngợm thì tôi sẽ mang tình yêu ra mà đánh đố. Tôi e, không ai dám tự xưng mình am tường hết nội dung phong phú và quá phức tạp của tình yêu. Có người yêu thì hạnh phúc, có người yêu thì đau khổ. Nhưng dù đau khổ hay hạnh phúc thì con người vẫn muốn yêu. Tình yêu vì thế mà tồn tại. Con người không thể sống mà không yêu.

漢喃文:𡀮𣎏𠊛鬧𪦆托拭碎𠬠𡀔𨔈逆吟時碎𠱊𦛿情𢞅𠚢𦓡打拓。碎㥋、空唉敢自稱𨉟諳詳𣍊内容豐富吧過複雜𧵑情𢞅。𣎏𠊛𢞅時幸福、𣎏𠊛𢞅時𤴬苦。仍𠱋𤴬苦咍幸福時𡥵𠊛吻㦖𢞅。情𢞅爲勢𦓡存在。𡥵𠊛空體𤯨𦓡空𢞅。

粵譯:
有段絕望至極嘅日子,我同人生相互寬恕。自從啲人生活得過於下賤,我就知榮光只係大話。我冇咩可以畀人瞻拜,除咗絕望嘅飢餓同包容嘅心。行到絕望嘅窮盡處,會睇到絕望亦都靚到似朵花……[40]

國語字:
Có những ngày tuyệt vọng cùng cực, tôi và cuộc đời đã tha thứ cho nhau. Từ buổi con người sống quá rẻ rúng tôi biết rằng vinh quang chỉ là điều dối trá. Tôi không còn gì để chiêm bái ngoài nỗi tuyệt vọng và lòng bao dung. Hãy đi đến tận cùng của tuyệt vọng để thấy tuyệt vọng cũng đẹp như một bông hoa...

漢喃文:
𣎏仍𣈜絶望窮極、碎吧局𠁀㐌赦恕朱憢。自𣇜𡥵𠊛𤯨過𥜤𥙓碎別哴榮光只羅條𢇉詐。碎空群夷抵瞻拜外餒絶望吧𢙱包容。咳𠫾𦤾盡窮𧵑絶望抵𧡊絶望拱𫅠如𠬠葻花……

粵譯:
每個人都怕死,而想生。每個人都因爲驚失去愛,而保持住天鵝絨一樣嘅心。最後對人生嘅傷惜之心唔會留住人條命。最後愛情留唔住自己愛嘅人……[41]

國語字:
Mỗi một con người vì ngại chết mà muốn sống. Mỗi một con người vì sợ mất tình mà giữ mãi một lòng nhớ nhung. Cuối cùng thì lòng yêu thương cuộc sống cũng không giữ lại đời người. Cuối cùng thì tình yêu không giữ được người mình yêu...

漢喃文:
每𠬠𡥵𠊛爲礙𣩂𦓡㦖𤯨。每𠬠𡥵𠊛爲𢜝𠅎情𦓡𧵤買𠬠𢙱𢖵絨。𡳳窮時𢙱𢞅傷局𤯨拱空𧵤吏𠁀𠊛。𡳳窮時情𢞅空𧵤得𠊛𨉟𢞅……

攞獎同榮譽[編輯]

  • 1969年,佢喺日本奪得金唱片獎(發行超過兩百萬張碟),憑住嘅係歌《仔去瞓》[42](收喺《黃皮膚歌曲》),由歌手慶璃唱。1979年,唱片公司日本古倫美亞日文日本コロムビア請慶璃錄第二次歌,錄啲鄭公山嘅各種音樂作品,亦喺呢年歌曲《仔去瞓》登上日本排行榜首[43]
  • 電影《最後嘅罪》(Tội lỗi cuối cùng罪瘰𡳳窮)嘅插曲攞到最佳歌曲獎。
  • 喺比賽「戰爭十年後嘅最佳歌曲」,《妹喺農場,妹出咗邊界》得獎。
  • 喺比賽「二十年後」,《二十個怪異晴天》(Hai mươi mùa nắng lạ𠄩𨑮務𪱆𨓐)得獎。
  • 1997年,佢奪得樂士會嘅大獎,憑住呢一系列嘅歌:《請還情債》、《浪歸何處》(Sóng về đâu㳥𧗱叨)、《你行偏咗路》(Em đi bỏ lại con đường㛪𠫾𠬃吏𡥵塘)。
  • 2004年,世界和平音樂獎頒畀佢,因爲「佢爲咗和平理想而爲人類不懈鬥爭」[44]
  • 鄭公山有留名喺法國百科字典《Les Million[45]
  • 2011年3月17號,承天順化省人民委員會正式通過決議,爲條600米長、11米闊嘅瀝青馬路起名做鄭公山路,呢條路新開喺香江邊,屬順化市富吉坊[46]
  • 2015年,河內市人民委員會決定將一條街改名做鄭公山街,條街長900米,闊9.5~12.5米,地盤屬西湖區日新坊,自雒龍君路嘅三岔路口(西湖公園邊)到嫗姬路(潘周楨普通中學邊)爲止,之後條街成咗步行街。

私生活[編輯]

終其一生,鄭公山鍾意過好多人,但冇正式同邊個結婚,亦冇生過仔女。

鄭公山冇老婆,但佢同啲越南或者外國嘅女人有過啲美好而浪漫嘅感情。按佢嘅妹黃妙(Hoàng Diệu)嘅講法,佢唔結婚嘅最大理由係:「山哥哥成日驚煩親同自己同室嘅人,噉係由於佢極其少食嘢,亦極其少瞓覺,有時間休息佢都攞去做嘢,呢點同常人唔同。佢經常半夜醒咗,因爲惗出啲咩惗法,就坐落寫低,或者畫畫到天光。所以,當佢頭一次有意思惗定娶老婆——一位法國越僑(六個月喺法國,六個月喺越南)——佢就有咗好清楚嘅預定:佢同個女人會有兩間隔籬嘅房,而唔會瞓埋同一間房,來保持住所需嘅私隱。」之後,因爲好多理由,呢段緣份冇成事[47]

頭段感情,實質只係佢同歌手慶璃嘅一段浪漫友情[48],之後係個日本姑娘,佢當時做緊關於鄭公山音樂嘅博士論文。佢哋兩人亦進展得幾遠,去到計劃談婚論嫁,但最後亦都冇成,因爲做新郎前夕,鄭公山唔認可日本人家庭嘅一啲原則[47]。仲有瑤映(Dao Ánh),1964年到1967年間佢嘅夢中情人[49],佢係吳武碧艷(Ngô Vũ Bích Diễm)嘅親妹。呢個正係歌《初艷》嘅情感原型。鍾意瑤映之前,鄭公山曾經對佢家姐碧艷有好深情感,但嗰段情感冇結果。

使用咗鄭公山音樂嘅作品[編輯]

  • 《西貢嚟嘅老婆同個女》(サイゴンから来た妻と娘;1978年)
  • 無人之野》(1980年)
  • 夏至》(2001年)

參攷書目[編輯]

[編輯]

  1. 據《鄭公山,一個詩人,一個歸宿》第97頁,鄭公山出世嘅具體地點係樂交(Lạc Giao)高原,而家邦美蜀嘅統一坊(Thống Nhất)樂交社。
  2. 出自音樂出版社《鄭公山,一個詩人,一個歸宿》卷首語。

[編輯]

  1. 班梅《鄭公山——彩色腳印》第8頁。
  2. 據班梅《鄭公山——彩色腳印》。
  3. 《鄭公山,一個詩人,一個歸宿》第98頁。
  4. "Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và Quán Văn(漢喃:樂士鄭公山吧館文;粵譯:音樂人鄭公山同文館)". 自由亞洲電臺. 2015年9月24號. 喺2018年5月23號搵到. 
  5. 黃春山(Hoàng Xuân Sơn) (2016年7月23號). "Trịnh Công Sơn và Quán Văn Sài Gòn (trích đoạn hồi ký sắp xuất bản(漢喃:鄭公山吧館文柴棍(摘段回記插出版);粵譯:鄭公山同西貢文館(出版回憶錄嘅摘段))". 
  6. Khánh Ly công bố sự thật về "mối tình" với Trịnh Công Sơn(漢喃:慶璃公佈事實𧗱「䋦情」𢭲鄭公山;粵譯:慶璃公佈同鄭公山嘅「感情」事實). 體育及文化報. 2012年4月5號. 喺2018年5月24號搵到. 
  7. "Vietnam mourns its 'Dylan'(粵譯:越南追思本國嘅「戴倫」)". BBC. 2001年4月4號. 喺2018年5月25號搵到. 
  8. "Sách về Trịnh Công Sơn bị đình chỉ phát hành(漢喃:冊𧗱鄭公山被停止發行;粵譯:講鄭公山嘅書被停止發行)". VN express. 2009年8月15號. 喺2018年5月25號搵到. 
  9. 據班梅《鄭公山——彩色腳印》第31頁。
  10. 據班梅《鄭公山——彩色腳印》第29頁。
  11. 據班梅《鄭公山——彩色腳印》第24頁。
  12. "Dương Văn Minh đọc lời đầu hàng(漢喃:楊文明讀𠳒投降;粵譯:楊文明宣讀投降)". VN express. 2011年4月30號. 喺2018年5月28號搵到. 
  13. 13.0 13.1 "Lời kêu gọi của nhạc sĩ TCS trên đài phát thanh SG ngày 30(漢喃:𠳒叫噲𧵑樂士鄭公山𨕭臺發聲柴棍𣈜30;粵譯:音樂人鄭公山喺30號上西貢電臺所呼叫嘅話)". YouTube. 喺2018年5月29號搵到. 
  14. "Vietnam mourns its 'Dylan'". 2001年4月4號. 喺2018年6月1號搵到. After the end of the war, he spent four years in a "re-education camp" after his family fled to the US.(粵譯:戰爭結束之後,佢屋企人飛咗去美國,而佢留咗喺「再教育營」四年長。) 
  15. "Bùi Đức Lạc Tình nghĩa TRỊNH CÔNG SƠN(漢喃:裴德洛情義鄭公山;粵譯:裴德洛同鄭公山嘅情義)". hungviet.org. 
  16. "電影片段". YouTube. 喺2018年6月7號搵到. 
  17. 17.0 17.1 ""Đất Khổ", một bộ phim bị bỏ quên(漢喃:《𡐙苦》、𠬠部柉被𠬃𪬳;粵譯:《苦地》,被遺忘嘅電影)". 自由亞洲電臺. 2008年2月25號. 喺2018年6月7號搵到. 
  18. "Giới thiệu phim "Đất Khổ"(漢喃:介紹柉《𡐙苦》;粵譯:介紹電影《苦地》)". tcs-home.org. 喺2018年6月7號搵到. 
  19. 據《鄭公山,一個詩人,一個歸宿》第357頁。
  20. "Sài Gòn tiễn đưa Trịnh Công Sơn về nơi cuối cùng(漢喃:柴棍餞拸鄭公山𧗱坭𡳳窮;粵譯:西貢餞送鄭公山返最後嘅埞方)". VN express. 2001年4月4號. 喺2018年6月11號搵到. 
  21. 范維 (1991年). 《Hồi ký》(漢喃:回記;粵譯:回憶錄;第三集). 美國. 第 285頁. 
  22. 據音樂書《你仲記得定你已經忘記》(Em còn nhớ hay em đã quên㛪群𢖵咍㛪㐌𪬳;1997年出版)嘅介紹
  23. "9 điều cần biết về 'Nối vòng tay lớn' của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn(漢喃:9條懃別𧗱《𨁡𥿺𪮏𡘯》𧵑樂士鄭公山;粵譯:對音樂人鄭公山《攜手共進》須知嘅9條)". 勞動人報(Người Lao động). 2017年4月11號. 喺2018年6月14號搵到. 
  24. "TRỊNH CÔNG SƠN - người ca thơ(漢喃:鄭公山——𠊛歌詩;粵譯:詩人鄭公山)". 勞動人報(Người Lao động). 2016年3月31號. 喺2018年6月14號搵到. 
  25. "Trịnh Công Sơn: Cuộc sống không thể thiếu tình yêu(漢喃:鄭公山:局𤯨空體少情𢞅;粵譯:鄭公山 — 人生唔少得愛情)". Giadinh.net.vn. 2007年3月1號. 喺2018年6月14號搵到. 
  26. "Về Những Ca Khúc Phản Chiến Của TCS(漢喃:𧗱仍歌曲反戰𧵑鄭公山;粵譯:關於鄭公山啲反戰歌曲)". trinh-cong-son.com. 
  27. "Trịnh Công Sơn(鄭公山)". Thi Viện(詩苑). 喺2018年7月1號搵到. 
  28. "Chính Chúng Ta Phải Nói(正喺我哋要講)". VMBD. 喺2018年7月4號搵到. 
  29. "爲和平而唱". trinh-cong-son.com. 
  30. "VẺ ĐẸP CỦA CA TỪ TRONG CA KHÚC TRỊNH CÔNG SƠN(漢喃:𡲈𫅠𧵑歌詞𥪝歌曲鄭公山;粵譯:鄭公山歌曲歌詞嘅美景)". 越南—捷克友誼會. 2011年3月30號. 喺2018年7月8號搵到. 
  31. "Quê hương(粵譯:故鄉)". tcs-home. 喺2018年7月8號搵到. 
  32. "16 - Cho Con". tcs-home. 喺2018年7月11號搵到. 
  33. "Khúc mắc về quyền tổ chức hai đêm nhạc Trịnh(漢喃:曲𫄓𧗱權組織𠄩𣎀樂鄭;粵譯:關於鄭氏樂曲兩晚嘅組織權)". VNexpress. 2012年2月18號. 喺2018年7月11號搵到. 
  34. "Thơ Trịnh Công Sơn(粵譯:鄭公山詩)". trinh-cong-son.com. 
  35. 范文鼎(Phạm Văn Đỉnh). "Triển lãm tranh, 1989(粵譯:1989年展覽)". tcs-home. 
  36. "Hội Ngộ quán của Trịnh Công Sơn(粵譯:鄭公山嘅會遇館)". VNexpress. 2007年10月3號. 
  37. "Sống giữa đời này(漢喃:𤯨𡧲𠁀呢;粵譯:生活喺呢個人世)". tcs-home. 喺2018年7月24號搵到. 
  38. "Khi bạn hát(漢喃:欺伴喝;粵譯:當你唱)". tcs-home. 喺2018年7月24號搵到. 
  39. "Cuộc sống không thể thiếu tình yêu(漢喃:局𤯨空體少情𢞅;粵譯:人生唔少得愛情)". dactrung.com. 2001年4月10號. 喺2018年7月24號搵到. 
  40. "Nỗi lòng của tên tuyệt vọng(漢喃:餒𢙱𧵑𠸛絶望;粵譯:絕望之名嘅飢餓之心)". tcs-home. 
  41. "Tôi đã mơ thấy chuyến đi của mình(漢喃:碎㐌𢠩𧡊轉𠫾𧵑𨉟;粵譯:我夢見自己嘅逝去)". tcs-home. 
  42. "Film pays tribute to war-singer Son(粵譯:電影致敬戰爭歌手阿山)". VNS. 喺2018年7月26號搵到. 
  43. "Trinh Cong Son(粵譯:鄭公山)". Bob Dylan Who's who. 喺2018年7月27號搵到. 
  44. 班梅《鄭公山——彩色腳印》第22頁。
  45. 班梅《鄭公山——彩色腳印》第23頁。
  46. "Trịnh Công Sơn được đặt tên đường ở thành phố Huế(漢喃:鄭公山得撻𠸛塘於城舖化;粵譯:鄭公山得以起做順化市嘅路名)". 體育及文化. 2011年3月18號. 喺2018年7月27號搵到. 
  47. 47.0 47.1 "Trịnh Công Sơn & Mẹ qua những câu chuyện của Trịnh Hoàng Diệu(漢喃:鄭公山吧媄過仍句傳𧵑鄭黃妙;粵譯:鄭黃妙講鄭公山同阿媽嘅古仔)". 體育及文化. 2012年1月17號. 喺2018年8月11號搵到. 
  48. "Trịnh Công Sơn nói về người bạn tri kỷ Khánh Ly: Mối tình có một không hai trong nghệ thuật(漢喃:鄭公山訥𧗱𠊛伴知己慶璃:䋦情𣎏𠬠空𠄩𥪝藝術;粵譯:鄭公山講知己友人慶璃:藝術中只有一個而非兩個人嘅感情)". 民智報. 2006年8月28號. 喺2018年8月14號搵到. 
  49. "Sắp phát hành 300 bức thư tình của Trịnh Công Sơn(漢喃:插發行300幅書情𧵑鄭公山;粵譯:鄭公山300封情書發行)". VNexpress. 2011年1月22號. 喺2018年8月14號搵到. 

出面網頁[編輯]